თურქეთის, საბერძნეთისა და საქართველოს პარტნიორობით განხორციელებული PURE RIVERS პროექტი შავი ზღვის აუზის მდინარეების დაბინძურების წინააღმდეგ ახალ ინიციატივას ჩაუყარა საფუძველი. სტამბოლის უნივერსიტეტი-ჯერაჰფაშას ხელმძღვანელობით მიმდინარე 30-თვიანი პროექტი მოიცავს საქმიანობის ფართო სპექტრს — სამეცნიერო მონიტორინგიდან ეკოსისტემების აღდგენამდე.
საერთო პასუხისმგებლობა საზღვრების არმქონე დაბინძურების წინააღმდეგ
შავი ზღვის აუზის მდინარეები მრავალი წლის განმავლობაში სერიოზული გარემოსდაცვითი ზეწოლის ქვეშ იმყოფებიან მზარდი დაბინძურებისა და ბუნებრივი ჰაბიტატების დეგრადაციის გამო. ასეთ პირობებში, როდესაც გარემოს დაბინძურება ეროვნულ საზღვრებს სცდება, პრობლემის გადაჭრა მხოლოდ ერთი ქვეყნის ძალისხმევით უკვე შეუძლებელია.
PURE RIVERS – მდინარეების დაბინძურების შესახებ ცნობიერების ამაღლებისა და აღდგენის ინიციატივების პროექტი (პროექტის ID: BSB01319), რომელიც ხორციელდება Interreg NEXT Black Sea Basin პროგრამის ფარგლებში, ევროკავშირის მხარდაჭერით ფინანსდება.
ოფიციალურად დაწყებული PURE RIVERS პროექტი ამ საკითხს საზღვრებს მიღმა საერთო პასუხისმგებლობის საკითხად განიხილავს. პროექტის ფარგლებში მდინარეების დაბინძურება აღიქმება არა მხოლოდ გარემოსდაცვით პრობლემად, არამედ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისა და ეკონომიკის მნიშვნელოვან გამოწვევადაც.
Interreg NEXT Black Sea Basin პროგრამის ფარგლებში 2026 წლის 28 თებერვალს ოფიციალურად დაწყებული პროექტი საზოგადოებას წარედგინა სტამბოლის უნივერსიტეტი-ჯერაჰფაშას მიერ ორგანიზებულ გახსნის ღონისძიებაზე.
სამი ქვეყანა, სამი მდინარე, ერთი საერთო მიზანი
PURE RIVERS-ის ფარგლებში კვლევის სამიზნე ტერიტორიებად შერჩეულია თურქეთის საკარიას მდინარე, საბერძნეთის მარიცა (ევროსი) და საქართველოს სუფსის მდინარე. პროექტის განხორციელებაში სამი ქვეყნის ოთხი პარტნიორი ინსტიტუტი ითანამშრომლებს:
- სტამბოლის უნივერსიტეტი-ჯერაჰფაშა (პროექტის წამყვანი პარტნიორი, თურქეთი)
- საკარიას გუბერნატორის ადმინისტრაცია (თურქეთი)
- თრაკიის დემოკრიტეს უნივერსიტეტი (საბერძნეთი)
- ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი (საქართველო)
ძველ დროში ჰებროსის სახელით ცნობილი მდინარე მარიცა სათავეს ბულგარეთში იღებს და 480 კილომეტრის გავლის შემდეგ ეგეოსის ზღვას ენეზის მახლობლად უერთდება. მდინარე, რომელიც თურქეთსა და საბერძნეთს შორის ბუნებრივ საზღვარს ქმნის, ბალკანეთის ერთ-ერთი უდიდესი მდინარეა და მისი წყალშემკრები აუზი 53,000 კვადრატულ კილომეტრს მოიცავს.
ფოტო: მერტ გოქალფი
გაუმჯობესება ოთხი ძირითადი სტრატეგიის მეშვეობით
პროექტის ფარგლებში საქმიანობა ოთხ ძირითად მიმართულებას მოიცავს: სამეცნიერო მეთოდებით დაბინძურების წყაროებისა და დონის იდენტიფიცირებასა და მონიტორინგს; დაბინძურების შემცირების პრაქტიკული სტრატეგიების შემუშავებას; მდინარის ეკოსისტემების აღდგენის გზით ბიომრავალფეროვნების დაცვას; და მიღებული ცოდნისა და შედეგების გაზიარებით დაინტერესებული მხარეების, საზოგადოებისა და გადაწყვეტილების მიმღები პირების ცნობიერების ამაღლებას.
სუფსის მდინარე, რომელიც სათავეს კავკასიონის დასავლეთ კალთებზე იღებს, საქართველოს გურიის რეგიონში დაახლოებით 108 კილომეტრს მიედინება და სოფელ სუფსასთან შავ ზღვას უერთდება. მისი წყალშემკრები აუზი მდიდარია ბიომრავალფეროვნებით და მნიშვნელოვან ეკოსისტემებს ინარჩუნებს.
მწვანე მემკვიდრეობა მომავალი თაობებისთვის
PURE RIVERS-ის საბოლოო მიზანი მხოლოდ მოკლევადიანი დასუფთავების ღონისძიებების განხორციელება არ არის. პროექტი მიზნად ისახავს წყლის ხარისხის გაუმჯობესებას, მდინარის ეკოსისტემების დაცვასა და მწვანე ინფრასტრუქტურის გაძლიერებას, რათა გრძელვადიანი სარგებელი მოუტანოს როგორც გარემოს, ისე საზოგადოებას. ასევე მოსალოდნელია, რომ პროექტის ფარგლებში ჩამოყალიბებული პარტნიორობა, შექმნილი მონაცემები და შემუშავებული მეთოდოლოგიები 30-თვიანი პროექტის დასრულების შემდეგაც გააგრძელებს შავი ზღვის აუზის მდგრადი მართვის მხარდაჭერასა და განვითარებისთვის მიმართულების მიცემას.
წყარო: https://www.magmadergisi.com/doga/karadeniz-nehirleri-icin-guc-birligi-pure-rivers-projesi-basladi
კომენტარის დატოვება